PED 2014/68/EU Nedir? Basınçlı Ekipman Direktifi ve CE İşareti
Basınçlı kap, kazan, boru hattı üretiyor veya AB'ye satıyorsanız PED muhtemelen yolunuzda. Direktif neyi kapsar, kategoriler nasıl belirlenir, CE işareti ne anlatır ve Onaylanmış Kuruluş ne zaman devreye girer.
PED (Pressure Equipment Directive) 2014/68/EU, belirli bir basıncın üzerinde çalışan ekipmanların Avrupa Birliği pazarına güvenli biçimde arz edilmesini düzenleyen direktiftir. Türkiye'de Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği ile uyumlaştırılmıştır. Kapsamdaki ürünlerin AB'de piyasaya sürülmesi için CE işareti taşıması zorunludur.
PED neyi kapsar?
İzin verilen basıncı (PS) 0,5 bar'ın üzerinde olan:
- Basınçlı kaplar (kazan, tank, reaktör, eşanjör)
- Borular ve boru donanımları
- Emniyet aksesuarları (emniyet ventili, patlama diski)
- Basınçlı aksesuarlar (vana, basınç göstergesi, basınç altında işlev gören parçalar)
Kapsam dışı bazı ürünler vardır (örn. basit basınçlı kaplar ayrı yönetmelikte, çok düşük riskli bazı ürünler). Ekipmanınızın kapsamda olup olmadığı PS, hacim ve akışkan grubuna göre belirlenir.
Kategoriler: I, II, III, IV
PED, ürünü riskine göre dört kategoriye ayırır. Kategori; basınç × hacim (veya boru için çap) ve akışkan grubu (Grup 1 tehlikeli akışkanlar, Grup 2 diğerleri) birlikte değerlendirilerek belirlenir.
| Kategori | Risk | Uygunluk değerlendirmesi |
|---|---|---|
| I | En düşük | İmalatçı kendi beyanı (Modül A) yeterli olabilir |
| II – IV | Artan | Onaylanmış Kuruluş (Notified Body) devreye girer |
Kategori yükseldikçe bağımsız üçüncü tarafın (Onaylanmış Kuruluş) tasarım ve/veya üretim denetimi şart olur.
Uygunluk değerlendirme modülleri
PED, kategoriye göre seçilen modüller ile uygunluğu kanıtlar — örneğin:
- Modül A: İç üretim kontrolü (imalatçı beyanı)
- Modül B: AB tip incelemesi (tasarım/tip Onaylanmış Kuruluşça incelenir)
- Modül D / F: Üretim aşamasının denetimi
- Modül H / H1: Tam kalite güvencesi
Yüksek kategorilerde tipik olarak B + (D veya F) gibi kombinasyonlar kullanılır.
CE işareti ne anlatır?
CE işareti, ürünün ilgili AB direktiflerinin temel güvenlik gereklerini karşıladığını imalatçının beyan ettiğini gösterir. Onaylanmış Kuruluş devredeyse, CE işaretinin yanında o kuruluşun 4 haneli kimlik numarası yer alır. CE; "kalite madalyası" değil, piyasaya arz için yasal geçiş kartıdır.
Sorumluluk kimde?
Birincil sorumluluk imalatçıdadır: teknik dosya, risk analizi, malzeme sertifikaları (3.1/3.2), kaynak prosedürleri (WPS/WPQR) ve kaynakçı belgeleri, tahribatsız muayene (NDT) kayıtları, basınç testi — hepsi dosyalanır ve uygunluğun kanıtıdır.
ASİS UK ile
PED süreci sağlam bir muayene ve test altyapısı ister: malzeme doğrulama, kaynak muayenesi, tahribatsız muayene (NDT), basınçlı ekipmanın periyodik kontrolü. ASİS UK bu üçüncü taraf muayene ve test ihtiyaçlarında imalatçıya destek olur.
CE işareti için gereken Onaylanmış Kuruluş (Notified Body) ve PED uygunluk değerlendirme hizmetlerini ise uluslararası iş ortağımız olan bir Onaylanmış Kuruluş ile birlikte sunuyoruz — tasarım/tip incelemesinden CE belgelendirmesine kadar süreci tek noktadan yönetmenizi sağlar.
Projenizde hangi adımda destek gerektiğini Teklif Talebi üzerinden konuşalım; 24 saat içinde uzmanımız döner.
— ASİS UK Belgelendirme Ekibi